{"id":2744,"date":"2024-10-20T17:02:41","date_gmt":"2024-10-20T22:02:41","guid":{"rendered":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/?p=2744"},"modified":"2025-01-10T03:25:24","modified_gmt":"2025-01-10T08:25:24","slug":"imashina-kashkakunata-mana-shinallatak-yaykuna-killpashkakunata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/imashina-kashkakunata-mana-shinallatak-yaykuna-killpashkakunata\/","title":{"rendered":"\u00bfImashina kashkakunata mana shinallatak yaykuna killpashkakunata?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2744\" class=\"elementor elementor-2744\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-22ad49f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"22ad49f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-82a1bd7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"82a1bd7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00bfImashina kashkakunata mana shinallatak yaykuna killpashkakunata?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7cea2f8d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7cea2f8d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48e55e5c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"48e55e5c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><strong>Margarita S\u00e1nchez de Le\u00f3n<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00bfImaynataq kanman mana maqanakuywan hark\u2019akuywan, mana maqanakuywan ruwaykunawan hamut\u2019aykunata yapamanta qhawarisunman? Kay propuestataqa ruwani kikiypas unay tradici\u00f3n pacifista nisqapi kasqayraykum. Sospechani mana maqanakuy, thak kay hina hamut\u2019aykuna estructuras de poder hegem\u00f3nica nisqakunaq co-optasqan kasqanmanta, co-optasqa kasqanmantawan. Chaykunaqa discursokunan, wakin kutipiqa antisist\u00e9mica nisqa hark\u2019akuypa kallpachakuyninta uywanapaq hina ruwasqa hina.<br \/>Antisist\u00e9mica nisqa hark\u2019akuykunamanta rimaspayqa, espec\u00edficamente rimashani procesokunamanta, chaykunan maskhanku sistemas capitalista, racista, patriarcal, heteronormativo nisqakunata huk hinata otaq huk hinata ch\u2019usaqyachiyta. Yaqachus hina resistencia antisist\u00e9mica nisqa pol\u00edtica nisqapi aceptable nisqa reqsisqa kananpaqqa manan violenciaq rastrokunayoqchu kanan.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tapukuni imaynatataq willasunman M\u00e9xico suyupi monumento ic\u00f3nico nisqakunapi graffiti nisqakunata, chaykunan pasaran askha demostracionkunapi, Estadota kutichipunankupaq, violencia femicida nisqarayku otaq imatachus sutichasunman, sut\u2019i racista, colonialista historiayoq qharikuna estatuakunata uma kuchusqankuta, chaymi pasaran globalpa parten hina demostraciones nisqakunata? Uyarirqanim achka runakuna, aswantaqa estructuras de poder hegem\u00f3nica nisqamanta, feminista puriykunata descalificasqankuta, nacionpa s\u00edmbolokunapa contranpi violento ruwasqankumanta utaq policiakunawan tupasqankumanta.<br \/>Uyarirqanitaqmi runakunata, paykunam mana valeqman tukuchinku anti-racista movimientokunapa nisqankuta, colonialista hinaspa racista qarikunapa estatuankunata kunkanta kuchusqankumanta ruwasqankumanta, chaykunaqa historiapim wi\u00f1aypaq kawsachisqa kachkan, manam monumentokunallawanchu, aswanqa callekunapa, avenidakunapa, wasikunapa sutinpipas , barriokunapi, hukkunapas.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Manan antisist\u00e9mico resistencia nisqa movimientokunaq violenciata utilizanankupaq waqyasqanchischu, aswanpas tapukunchismi sichus mana violencia nisqa yuyaywan wakin hu\u00f1ukunaq otaq movimientokunaq ruwasqankuta descalificanankupaqchu. Icha, imayna\u00f1a kaqtinpas, \u00bfimatan entiendenchis violenciawan contextos de opresiones sist\u00e9micas nisqapi?<br \/>\u00d1oqaq qhawarisqayman hinaqa, kay antisist\u00e9mico movimientokunaq ruwayninkunan, wakinqa maqanakuymi nispa ninku, nanaypa, phi\u00f1akuypa rikuchiyninmi. Kay iskay sientekuykunan pusawanchis mana contento kananchispaq, cambiota maskhananchispaq, entiendenanchispaq imachus rikusqanchisqa mana allinchu, mana chaninchu. Chaykunaqa sientekuykunan, kay pachaq violencia sist\u00e9mica nisqataqa manan chaskinchischu nispa.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pachamama, Gaia, sistematicamente wa\u00f1uchiq runakunapa, kawsaqkunapa kawsayninta peligroman churaq violenciaqa, estructuras y sistemas de opresi\u00f3n nisqamanta paqarimuchkan, sapakamapa ruwayninkuna qawakuq kaptinpas. Llumpay sapankama maqanakuyqa sistemakunapim takyachisqa kachkan, chaykunam, huk hinamanta utaq huk hinamanta, kay ruwaykunaman permisota hinaspa pasajeta qun. Estadokuna, hatun empresakuna \u2014legal hinallataq mana legal\u2014 kay Pachamamapi tiyaq runakunaq,<br \/>kawsaqkunaq kawsayninmanta, wa\u00f1uyninmanta ima, kamachiy atiyta ma\u00f1akunku. Kay permiso pikuna kawsasqankuta pikuna wa\u00f1usqankutapas tanteanapaqmi, chaytam suticharqa Camer\u00fan nacionmanta Achille Mbembe sutiyuq fil\u00f3sofo musuq soberan\u00eda utaq necropol\u00edtica nispa. Hinaspa kay necropol\u00edtica nisqataqa sustentanku tecnologiakuna sarunchasqankuwan, racismo otaq patriarcado nisqawan. Ejemplopaq, antrop\u00f3logo Laura Rita Segato \u201cpropiedad\u201d nisqa yuyaywanmi sut\u2019inchan imaraykun femicidiokuna ruwakun estructuras sociales y pol\u00edticas nisqakunaq yanapayninwan. Kay \u201cdue\u00f1o\u201d warmikunaq cuerponmanta \u2014chaykuna \u00f1awinchasqa hinaspa\/utaq chay hina definisqa\u2014 instituciones pol\u00edticas y sociales nisqakunaq kallpachasqan, chaymi warmikunata wa\u00f1uchinankupaq permisota qon. Chaymi, estatuakunata uma kuchuy, monumento nacionalkunapi graffiti nisqakunaqa, nanaypa,<br \/>pi\u00f1akuypa expresionninkunam, violencia sist\u00e9mica nisqapa qayllanpi, chaytaqa atikunmi<br \/>sarunchakuypa estructurankunamantalla.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pikunachus precaria (Judith Butler), desfavorecido (Eduardo Galeano) utaq subalterno sujetos (Gayatri Chakravorty Spivak), sapa kutinmi hark\u2019arqanku sistemas de opresi\u00f3n nisqakunata, intenci\u00f3n pol\u00edtica nisqawan otaq mana intenci\u00f3n pol\u00edtica nisqawan, chaymi organizasqa otaq mana, acciones informales otaq formales nisqawan . Chay yuyaypiqa, mana maqanakuymanta kuyuykuna, utaq aswan allinqa, violencia sist\u00e9mica nisqa hark\u2019aq kuyuykuna, aswan hatunmi \u201coficial\u201d riqsisqanchikmantaqa.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2018 watapi, hemisferio americano nisqapin rikukurqan mana hayk\u2019aq rikusqa hina: pachak-pachak waranqantin runakunapas, maymanta hamusqanku suyupi, mana chaskiy atina maqanakuypi, wakcha kaypi kawsaq, organizakurqanku kuska chayanankupaq, paykunaq qhawarisqankuman hina, lechewan mielwan puriq hallp\u2019aman (Hukllachasqa Amirika Suyukuna). Yaqa llapankum Guatemala, Honduras hinaspa El Salvador nacionkunamanta hamurqaku. Caravanakunapi riypa munayninqa karqan aswan hark\u2019asqa kay puriypi peligrokunamanta, hinallataq defiendekunanchispaq, mana allin qhawarisqa runakuna ukhupi hukllachakuywan.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2021 watapin huk mosoq caravana wichay ladoman astakurqan. Kay kutipiqa pachak-pachak haitiano runakunan rirqanku. Unay\u00f1an suyasharqanku uray suyukunapi chaskisqa kanankuta, iskay wata suyasharqanku visa chaskinankupaq, asilo nisqamanta reqsichikuyta.<br \/>Runakunaqa puriyta qallarirqanku. Paykunaqa Rio Grande puentepa uranpim wichqasqa karqaku (M\u00e9xico hinaspa Estados Unidos nacionpa fronteranpi). Kay caravanakuna runakunaq seguridad maskhaqmi huknin aswan impactoyoq movimientos no violencias, otaq resistencia a violencia sist\u00e9mica, kay tiemponchispi. Manam creenichu gobiernokunata denuncianankupaq yuyayniyuq kasqankuta, ichaqa musuq atiykunata maskaspanku ruwasqankum huknin kallpata ruwan, paykunam sapa kutilla tapukunku maymanta hamusqanku allpakunata kamachikuq gobiernokunapa sistema pol\u00edtico nisqakunata,<br \/>hinaspam qawachinku chay chaykunata chaskiq otaq mana chaskiq hallp\u2019akunata kamachiq gobiernokuna. Caravanakunan tapunku fronterakunata, tapukunku seguridad nisqa yuyayta,<br \/>chaymi sapa kutilla hatarichisqa \u201chuknin\u201d nisqamanta yuyaykuspa, chay privilegiokuna qosqankuwan, sistemas racista, colonial, patriarcal, heteronormativo nisqakunaq qosqankuwan. Paykunaqa tapukunku imayna recursokuna rakisqa kasqanmanta, qhepamantaq sut\u2019inchawanchis, aswan allin otaq privilegiasqa situacionpi kaq runakunata. <br \/>Waranqantin runakunam \u00f1anpi wa\u00f1unku. Tapukuyqa kanqapunin jud\u00edo-americano fil\u00f3sofo Judith Butler tapuwasqanchis hina: \u00bfllakikuqchu kay kawsaykuna icha mana aypay atina chinkachiykunamanchu yachasqa\u00f1a kashanchis?<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kay qhepa watakunapi rikusqanchis mana maqanakuywan hark\u2019akuyqa askha kutipin ancha huch\u2019uy kallpachakuykuna karqan, ichaqa hatun t\u2019ikraykunatan aypashanku imaynatas llaqtanchiskunata entiendenchis chayta. Paykunaqa achka, horizontal umalliqniyuqmi kanku.<br \/>Chaykunaqa imaymana formal nisqapi, informal nisqapipas articulasqa kanku, yuyaywan<br \/>utaq mana yuyaywan, hinaspan servinku poderes hegem\u00f3nicos nisqawan tupanankupaq.<br \/>Kaymi suyakuywan hunt\u2019achiwananchis fundamentalismo religioso, pol\u00edtico nisqakunaq sinchi ola kasqanpi, chaykunan kanku opresi\u00f3n sist\u00e9mica nisqa estructurakunaq autorizasqan kunkakuna, llapan Pachamamapi tiyaqkunapaq hunt\u2019asqa, askha kawsay maskhaypi \u00f1awpaqman puririyta hark\u2019anankupaq.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Margarita S\u00e1nchez de Le\u00f3n<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Queer te\u00f3logo, Puerto Ricomanta hamuq. Comunidad Teol\u00f3gica de M\u00e9xico nisqapi<br \/>yachachiq, Iglesia Metropolitana nisqapi pastor ordenasqa. Payqa Amnist\u00eda Internacional,<br \/>Puerto Rico secci\u00f3n nisqapi kamachiq umalliqmi karqan, askha experienciayoqtaqmi<br \/>llank\u2019aypi, ruwaykunapipas derechos humanos nisqakunaq, derechos LGBT nisqakunaq<br \/>favorninpi, organizaciones de base nisqawan, movimientos sociales nisqawan ima.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Traducido por <strong class=\"gmail_sendername\" dir=\"auto\">USHIGUA CISNEROS ISHYAUNA NINA<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00bfImashina kashkakunata mana shinallatak yaykuna killpashkakunata? Margarita S\u00e1nchez de Le\u00f3n \u00bfImaynataq kanman mana maqanakuywan hark\u2019akuywan, mana maqanakuywan ruwaykunawan hamut\u2019aykunata yapamanta qhawarisunman? Kay propuestataqa ruwani kikiypas unay tradici\u00f3n pacifista nisqapi kasqayraykum. Sospechani mana maqanakuy, thak kay hina hamut\u2019aykuna estructuras de poder hegem\u00f3nica nisqakunaq co-optasqan kasqanmanta, co-optasqa kasqanmantawan. Chaykunaqa discursokunan, wakin kutipiqa antisist\u00e9mica nisqa hark\u2019akuypa kallpachakuyninta uywanapaq <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2745,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[27,213],"tags":[41],"class_list":["post-2744","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feminismo","category-kichwa","tag-noviolencia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2744"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2750,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2744\/revisions\/2750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2745"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}