{"id":2512,"date":"2024-07-02T21:45:04","date_gmt":"2024-07-03T02:45:04","guid":{"rendered":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/?p=2512"},"modified":"2025-01-10T03:27:04","modified_gmt":"2025-01-10T08:27:04","slug":"qandi-caucanopi-chirimiyapi-punllayta-rimanchik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/qandi-caucanopi-chirimiyapi-punllayta-rimanchik\/","title":{"rendered":"Qandi caucanopi, chirimiyapi punllayta rimanchik"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2512\" class=\"elementor elementor-2512\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-258ea5f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"258ea5f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-142e4cb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"142e4cb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Qandi caucanopi, chirimiyapi punllayta rimanchik<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6fc0cf67 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"6fc0cf67\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cda0af elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cda0af\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\">Juan Manuel Tobar Manzo<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Pablo Eduardo Tobar Manzo<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kunan wakin watakuna\u00f1am Popay\u00e1n llaqtapi protestakunaman asuykuyqa, puriyta kallpanchaq ritmowan tupaymi, chay ritmoqa pisqukunapa toqyasqanman rikchakuq flautakunawanmi adornasqa kachkan. Kay ritmoqa Cauca hatun llaqtapi imaymana organizacionkunaq movilizacionninkunawanmi kuska purin. Sapa purisqaykuwanmi achka runakunapa kasqanman, tamboreswan ruwasqa TATA PUM TA PUM nisqatapas, charrasca nisqapa ruwasqan CHAAAAAAA nisqatapas, bambucos, marchas, cumbias nisqa tocaq<br \/>flautakunapa trill nisqatapas sapaqchayta qallaykunchik.<br \/>Iskay kinsa cuadrakuna\u00f1an purishayku hombroykupi tamboreswan, mochilaykupi flautakunawan, malet\u00ednniykupi unuwan, lechewan bicarbonato de sodiowan ima gaswan hap\u2019ichikuqtinku, hinallataq casco de construcci\u00f3n nisqawan umanchista hark\u2019anapaq, sichus imapas maqanakuyman tukupunman chayqa. Uyarinchikmi flautakunapa takiyninta, makinchikpas makinchikpas kuyuyta qallarinku instrumentonchikkunata tocanapaq hinaspa Rioblanque\u00f1ota kuskachanapaq. Takikuna chawpipi, br\u00fajulaykuta saludayku, chirimeros maestrokunaman respetoykuta quyku hinaspa estrat\u00e9gicamente huk hatun \u00f1an chawpipi churakuyku, Popay\u00e1n llaqtamanta sur lluqsiyman riq callepi puriykunata kuchunaykupaq.<br \/>Colombia suyupi Huelga Nacional nisqa qallarirqan 28 p\u2019unchay abril killapi 2021 watapi, antipopular nisqa ruwaykunaman kutichispa, imaynan Ministro de Hacienda nisqapa kallpachasqan reforma tributaria nisqa, hinallataq reforma salud nisqamanta. Gobiernoqa reformakunatan horqorqan, ichaqa sociedad civil organizada nisqapa objetivonkunan mast\u2019arikurqan, kunankamapas (4 agosto 2021 watapi) puririshanchismi regionkunapi violencia contra hinallataq pandemia COVID-19 mana allin kamachikuykunata, hinallataq favorecespa libre, allin yachaykunata, hinallataq allin ruwaykunata, desigualdad social nisqa allichanapaq.<br \/>Yachanchikmi sasa punchaw kasqanmanta, 20 julio punchawmi, Colombiapa independencian punchawnin, chaymi comit\u00e9 central de Huelga Nacional nisqa kamachikuyta quykurqa gobiernopa contranpi purinankupaq. Chiqapmi, Estadopa kallpankunamanta, aswantaqa Escuadr\u00f3n M\u00f3vil Antidisturbio (ESMAD) nisqamanta, movilizaci\u00f3n social nisqaman sinchi represi\u00f3n nisqa kanqa. Estado represi\u00f3n kunankama saqirqa 4.687 casos de violencia policial, 84 runakuna wa\u00f1uchisqa chay protestakuna ukhupi, 82 runakuna \u00f1awi k\u2019irisqa ESMAD nisqawan, hinallataq 25 casos violencia sexual polic\u00eda ruwasqan (CIDH. 2021. 8 -9) .<br \/>Chay puriyta qallariyku, huk t\u2019aqataqmi \u00f1oqaykuwan hu\u00f1unakunku, improvisasqa\u00f1a chaypas, allin kawsaq kusisqa tusuqkuna, paykunan tusunku shawmpa \u00f1awpaqenpi takiwan inspirasqa.<br \/>kikin. Bambucoswan tusuy saruykunawan \u00f1awpaqman purisqanchisman hinaqa, manan atisunmanchu mana reparayta imaynatas takikuna hukllachakunku, reparachiwanchistaq mana sapallanchischu kasqanchista, sapa llank\u2019aywan, sapa notawan, kay elementokuna \u201cpermitinku huk identidad colectiva nisqa ruwayta alteridad hegem\u00f3nica nisqapa contranpi, sectores populares nisqakunapura solidaridadwan resistenciawan watasqakunata kallpanchaspa\u201d (Ortale. 2018. 15).<br \/>Chay puriyta hinalla puririspa Popay\u00e1n llaqtapi comisar\u00eda central nisqaman chayayku Mi Cafetal nisqapi pukllaspa, ichaqa yachayku policiakunaq \u00f1awpaqenpi sayarispa se\u00f1alayta pichus wa\u00f1uchiykunata ruwaq, procesos populares nisqakunata atacaspa presidente kasqanmantapacha : \u00c1lvaro Uribe Velez sutiyuq runa. Chay ratopin repertorio cambian, bambucosmanta rinchis maypichus flauta riman, kunkanchista aprovechanapaq, huk tambor trampa nisqa ritmo cambiayta marcan hinaspan phi\u00f1akuywan kusikuywan qapariyta qallarinchis salsachoqueq ritmonman \u201c1\u20262 \u20263\u2026 Y SAYAY, Uribe sayachiy churi perra!\u201d<br \/>Popular takikunapa letrakunapa alteracionninqa huk elementom, chaytam tarichwan imaymana procesokunapi resistencia civil nisqapi, Estados Unidospi Amish runakunamanta, paykunam letrakunata tikranku pop takikunaman utaq cultura popular nisqaman corporacionkunawan tupanankupaq (Safran. 2019), civil nisqaman sociedad Singapur llaqtapi, paykunan letrakunata institucional takikunaman cambianku, gobiernoq rikch\u2019ayninta tapunankupaq (Kong. 1995). \u00d1oqanchispaqqa, hinallataq kikinchispa imayna desgraciakunatapas kusikuywan chaskisqanchispa rikuchiynin hina, phi\u00f1asqa<br \/>ma\u00f1akuykunaqa yaqa carnaval nisqa aspectowanmi t\u2019inkisqa kashan demostracionkunapi, chay aspectoqa kusikuywanmi demostracionta hunt\u2019achin, hinaspan mink\u2019awanchis takinanchispaq hinallataq letrakunaman tusuy, gobiernopa contranpi millay rimaykunawan.<br \/>Gran Banda Chirimerapa banderanqa \u00f1awpaqmanmi purichkan, wayrapa waqachisqan, qipanpi\u00f1ataqmi rinchik, pajamanta sombrerokunawan hinaspa ca\u00f1amanta hinaspa pl\u00e1sticomanta ruwasqa takikunawan, puriq historiawan. Runakunaqa kusisqam tarikunku chayninta pasawasqankuta qawaspanku\u2026 puriy tukukuptin ESMAD nisqa rikurimunankama. Llapan movilizaci\u00f3n wichqakuchkaptinmi, ESMAD nisqapa kayninta sienteyta qallaykurqaniku, chay gas lacrim\u00f3geno nisqapa ruwasqan siminchikpi, \u00f1awinchikpipas<br \/>picaz\u00f3n nisqa kasqanrayku. Chay ratopin sientenchis huk llimp\u2019i adrenalina nisqa lliw cuerponchista phawaykachaq, wiksamantataq sentido com\u00fan nisqa qaparikun \u201c\u00a1ayqekuy!\u201d, chakikuna usqhaylla imatapas ruwanankupaq alistakunku, \u00f1awikunapas usqhayllan chay panorama nisqapi escaneanku, chaywanmi reqsinku maymanta hamusqanmanta manchay.<br \/>Sanidadninchista hu\u00f1uspa yuyarispa imarayku ruwasqanchista yuyarispa, manchakuyqa ukhu suspirowanmi samay lloqsimun, yachanchismi integridadninchis peligropi kashasqanmanta, ichaqa insistinchis mana kuyuspa puriqkunata, \u00f1awpaq kaq lineatapas compa\u00f1ananchispaq. \u201cShawmqa manan ch\u2019inlla kaytachu, chaypin uyarikunman enfrentamientokunaq qapariynin, chaymi kallpachan maqanakuypi hinalla purinanpaq\u201d (Demostracionkunapi participaq, 3 junio 2021 watapi), chay simikunan karqan huk participantewan demostracionkunapi t\u2019ikranakusqayku, pi\u2026 exalta huknin funciones fundamentales de la m\u00fasica en espacios para el ejercicio de acci\u00f3n no violenta: Sacrificiota aswan aguantaypaq ruwaspa, tapasya espiritual disciplina, chaymi implica mana violenciata, chaymi \u2013 Puerto Ricomanta yuyarichiwasqanchis hina -, contextonchispi \u201c Musikuqa mana chaniyoq atiyniyoqmi llaqtanchispi. Atikunmi situacionkunaman adaptakuyta, estado de \u00e1nimokunata tikrayta, hawka kayta paqarichiyta utaq identidadta yapamanta takyachiyta\u201d (Rivera y V\u00e9lez. 2019. 77).<br \/>Musikuqa manan sayanchu, tocashallaykutaqmi umayku qayllapi gas lacrim\u00f3geno granadakuna kuyuriqtinpas, gas phuyupas hawaykupi warkusqa kashaqtinpas. Flauta tocaqkunaqa asfixiaq wayrawanmi pulmonninkuta phukuchishallanku, chhaynapi chay taki mana urmananpaq; \u00f1awipi, kunkapi picayqa, chay qullqita qunan tiyan, taki mana sayananpaq. Musikuqa manan sayanchu, qhawarinchistaqmi imaynatas huk decidisqa llank\u2019aywan Maestro Walter puriyta umalliyta qallarikun, aswan asuykuspan maypichus<br \/>\u00f1awpaq kaq chiru ESMADwan tupan chayman. Chay maestro flautallanwan armasqa huknin disturbio escuadr\u00f3n nisqawan tupaqta rikuspaqa anchatam kallpanchawanchik. Maestro Walterpa kallpanmi inspiran hinaspa yuyaychakun compromisowan disciplinawan, chaymi comprometer kanan mana violento m\u00e9todos de acci\u00f3n pol\u00edtica nisqaman, chaymi \u00abguerrapi hina, satyagraha campa\u00f1akunapipas necesitanku capacitado combatientekunata, dotadas hatun espiritu de decisioneswan llaqtaman\u00bb. , sacrificio ruway atiy, hark\u2019akuy, organizacion hinaspa disciplina, cualidades mana mana atipaq\u201d (L\u00f3pez Mart\u00ednez. 2012. 62).<br \/>Chay shawm kutirikun hinaspa pisi pisimanta kutimun chay espaciokunata hap\u2019inanpaq, chaykunatan minutokuna \u00f1awpaqta tanquekuna polic\u00eda ima ocupasqa karqanku, kutiriyku hukmanta \u00f1awpaqman purinaykupaq, ch\u2019eqeriyku, kutiriyku hinaspa hukmanta \u00f1awpaqman puriyku. Sotare\u00f1o uyarikun huk cuadra qhepaman tanque yaku ca\u00f1ones presurizados waynakunata ch\u2019eqechin primera l\u00edneamanta hinallataq tambor qarapi maqaykuna pantasqa kashan granadas de aturdimiento nisqakunaq phatasqanwan, qallarinchismi sienteyta sayk\u2019uyta 9 a.m.mantapacha chaypi kasqanchismanta chay rikuchiywan kuska 17.30 pachakama. Tuta chayamusqanwan, hinallataq manchakuykunata ruwasqankuwan tutayaqwan amachasqa polic\u00eda nisqakunaq \u00f1awpaq Huelga Nacional nisqapi, wasiykuman kutiyta qallarirqayku, huk qhepa kutita qhawarirqayku qhepakuq compa\u00f1erokunata hinaspan<br \/>tapurqayku Cuidakuychis, paykunapas chaynatam munawanchik hinaspam despedikunchik.<br \/>Manchakuy mana hayk\u2019aqpas pitapas rikuy, chinkay otaq huk \u00f1awi chinkachiy protestakunapi cheqaqmi, chaymi ukhunchispi kawsayta gracias qoyku huk p\u2019unchayta hinalla hu\u00f1unakunaykupaq, historia purinaykupaq, hinallataq instrumentonchiskunata arma hina hinallataq imapaq maqanakunanchispaq seguridadta chaninmi, tukuy ima tikrana kaqta tikraspa.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br \/>*Juan Manuel Tobar Manzo: Tamborista, Fundaci\u00f3n Internacional Mambr\u00fa kamachiq, Cauca<br \/>Universidadmanta abogado, FLACSO \u2013 Ecuadormanta Relaciones Internacionales nisqapi<br \/>maestr\u00eda.<br \/>*Pablo Eduardo Tobar Manzo: Flautero, Fundaci\u00f3n Internacional Mambr\u00fa nisqamanta,<br \/>Cauca Hatun Yachay Sunturmanta clarinetista, Norte Illinois Hatun Yachay Sunturmanta \u2013<br \/>EE.UU.<\/p>\n<p>Traducido por <strong class=\"gmail_sendername\" dir=\"auto\">USHIGUA CISNEROS ISHYAUNA\u00a0<span class=\"il\">NINA<\/span><\/strong>\u00a0<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qandi caucanopi, chirimiyapi punllayta rimanchik Juan Manuel Tobar Manzo Pablo Eduardo Tobar Manzo Kunan wakin watakuna\u00f1am Popay\u00e1n llaqtapi protestakunaman asuykuyqa, puriyta kallpanchaq ritmowan tupaymi, chay ritmoqa pisqukunapa toqyasqanman rikchakuq flautakunawanmi adornasqa kachkan. Kay ritmoqa Cauca hatun llaqtapi imaymana organizacionkunaq movilizacionninkunawanmi kuska purin. Sapa purisqaykuwanmi achka runakunapa kasqanman, tamboreswan ruwasqa TATA PUM TA PUM nisqatapas, charrasca <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[213,40],"tags":[41,196],"class_list":["post-2512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kichwa","category-protesta-creativa-es","tag-noviolencia","tag-protesta-creativa"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2512"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2567,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512\/revisions\/2567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}