{"id":2254,"date":"2024-05-07T17:35:22","date_gmt":"2024-05-07T22:35:22","guid":{"rendered":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/?p=2254"},"modified":"2024-06-21T20:38:51","modified_gmt":"2024-06-22T01:38:51","slug":"mingas-por-el-mar-nisqap-mana-maqanakuywan-harkakuynin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/mingas-por-el-mar-nisqap-mana-maqanakuywan-harkakuynin\/","title":{"rendered":"Mingas por el Mar nisqap mana maqanakuywan hark&#8217;akuynin"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2254\" class=\"elementor elementor-2254\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bb5386c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"bb5386c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f0bfc3a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f0bfc3a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mingas por el Mar nisqap mana maqanakuywan hark'akuynin<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-14de5215 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"14de5215\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-932ca83 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"932ca83\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\">Tailandia Rubio Silva<\/p>\n\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\"><br \/>Kawsachkanchikmi huk pacha globalizada nisqapi, chaymi apamurqa allin ruwaykunata,\u00a0mana allinkunatapas. Kay qillqasqapiqa allin kaqkunamantam rimarisunchik, imaymana<br \/>causakunawan tinkisqa kay yuyaymanta qallarispa. Chaywanmi mana maqanakuywan<br \/>harkakunanchispaq kuska ruwananchispaq hukkuna hukkunawan tupachisqa hina<br \/>sientekunchis. Comunitario nisqa yuyayqa activismo ruwaspaqa resaltananchismi, chaymi<br \/>invitawanchis kikin maqanakuypi yanapanakunanchispaq. Sapa kuti ruwayqa ancha allinmi,<br \/>musuq ruwaykunam rikurimunqapuni huk kuskachasqa ruwayman chayanapaq.<br \/>Huknin sasachakuymi llapa runata afectan, kunan pacha pacha sasachakuymi, chaymi achka<br \/>llaqtakunata, ayllukunata, ecosistemakunatapas sasachan. Pachamama waqaychaypaq<br \/>llamkaykunaqa, oposici\u00f3n nisqamanta, extractiva nisqa ruwaykunamanta, gobiernokunapa,<br \/>corporaciones transnacionales nisqapa pol\u00edticas neoliberales nisqawan harkakuykama. Kay<br \/>resistencia civil nisqa rikuchiykunaqa imaymana ruwaqkunamanmi churasqa kashan,<br \/>paykunan huk hinamanta, wi\u00f1aypaq kawsachinku ruwaykunata, chaykunan kunan<br \/>sasachakuypi tarikusqanchistaqa aswanta yaparqanku, usqhayllataraqmi ruwarqankupas. Kay<br \/>mana allin escenariopiqa, hu\u00f1usqa ruwaymi necesitakun.<br \/>Imanasqa? Imaraykuchus \u00f1awpaq rimasqanchis sasachakuypi chunqasqa kashanchis, chaymi<br \/>necesitakun resistencia civil nisqamanta, imaymana activismokunamantapas, chay<br \/>espaciokunapi, chay crisis ambiental nisqawan afectasqa.<br \/>Mama quchakuna, mamaquchapi ecosistemakuna ima, aswan hatun sasachakuykunata<br \/>tarirunku. Paykunaqa elemento crucialmi kanku naturalezapaq, chaypi tiyaq<br \/>kawsaqkunapaqpas, ichaqa ima kawsaqpaqpas. Yakuqa kawsayta rikuchiq elementom.<br \/>Kayraykum Mingas por el Mar hu\u00f1usqapa casonmanta willayta munani, mana<br \/>maqanakuyniyuq hu\u00f1usqa experiencia hina.<br \/>Sutinmantaqa riqsisunmanmi hatun ruwayninkunata. Mingas nisqakunaqa aswantaqa kuska<br \/>llamkay ruwaymi, voluntario nisqa kayninpi hinaspapas utilidad social nisqayuqmi. Chay<br \/>yuyaypiqa, Mingas por el Mar llaqtaqa manan playakunallatachu pichan, aswanpas<br \/>manglarkunata, sacha-sachakunata, cascadakunata, islakunata hinallataq llaqtakunatapas,<br \/>parquekunatapas pichananpaq. Chaytaqa ruwakun pl\u00e1stico qhellichasqa kayninta<br \/>sut\u2019inchanapaqmi, Ecuador nacionpi huk kutilla utilizanapaq pl\u00e1stico nisqamanta<br \/>kamachikuy kashaqtinpas.<br \/>Kay llamkayqa manam pichayllachu. Chaynallataqmi ruwakunku clasificaci\u00f3n y an\u00e1lisis de<br \/>residuos nisqapas: componentes nisqayuq, empresaman perteneces chaymanta actividad<br \/>comercial nisqawan tinkisqa kasqan. Kay laya ruwaykunaqa pol\u00edtica p\u00fablica nisqapipas<br \/>influenciayta atinchikmi, sapa wata tukuy kay datos nisqawan informe ruwasqa kasqanrayku.<br \/>Chaynapim, pl\u00e1sticos nisqamanta huk kutillapi kamachikuyqa mana pachakmanta pachak<br \/>allinchu kasqanmanta, chaynallataqmi allinchanapaq asuntokunaraq kasqanmanta, chaynapi<br \/>empresas nacionales, internacionales nisqakuna kamachikuykunata huntanankupaq.<br \/>Mingas por el Marpa achka ruwayninkuna ukhupim kachkan mingaspi aswan tarisqa<br \/>qupakunamanta tallerkuna: challwaq waskakuna. Chaypaqmi pisiyachina llamkayninta<br \/>hinaspa mana ancha qachachakuq hina ruwaymi, challwaqkunata unanchaspa yachachispa.<br \/>Ejemplo, 2022 watapi Mingas por el Mar La Nueva Pesca campeonatota rurarka, chaypimi<br \/>Playa Villamil ayllullakta, Guayas provinciapi tiyak, 2.385 kg tantachishka. basuramanta.<br \/>Chaynapim pachamamamanta yachaykuna paqarichisqa karqa, chaynallataqmi basurapa<br \/>ruwasqan impactopas sutilla rikurirqa.<br \/>Huk ruwaymi hu\u00f1usqa hina ruwanku, chaymi auditor\u00edas de marcas nisqa. Kay estrategia<br \/>nisqa, willakuywan, willakuyninwan kuska, qawarichin mayqin empresakunam sapa wata<br \/>aswan achka pl\u00e1stico qupakunata qachachasqankuta. Mingas por el Mar hu\u00f1usqapas<br \/>pachantinpi ruwaykunamanmi hukllawakurqan, ahinataq pachantinpi chuyanchana punchay<br \/>hina. Kay ruwaypiqa achka organizacionkunam ecosistema marina nisqapi qupakuna hu\u00f1uypi<br \/>yanapakunku. Tukuy kay ruraykunapika yanapak runakuna, yachakkuna, llaktamanta<br \/>runakuna, empresakuna, tantanakuykuna ima, shuk willayta mirachinkapak, pisi pisimanta<br \/>Ecuador llaktaman yaykun. Chay yuyayqa, qhillichakuq imaymana rurukuna imayna mikhuy,<br \/>ruruchiy, hampiy ima tikrayta aypanapaqmi.<br \/>Nisqanchis hina, chay hu\u00f1uqa manan yakuyoq pachamamakunapillachu ruwayninkunata<br \/>hu\u00f1un, aswanpas llaqtakunamanpas mast\u2019arikunmi. Kay participaci\u00f3n geogr\u00e1fica nisqa<br \/>cheqesqa kashan, chaymi aswan facilta ruwan askha runakuna hukniray cheqaskunamanta<br \/>chay causaman hukllawakunankupaq, maypi kashaspapas. Kaymi aswan rikuy atiyta qon<br \/>Ecuador llaktapi mana kay ruraykunata yachaqman, shinallatak shuktak mamallaktakunapi<br \/>shuktak pachamamamanta maqanakuykunatapash yanapan.<br \/>Huk rimaypiqa, llaqta runakunatam movilizan hinaspa muyuriqninkumanta acci\u00f3n clim\u00e1tica<br \/>nisqapi involucran, chaymi resistencia transnacional nisqaman tikrakun. Am\u00e9rica Latina<br \/>suyupiqa, pachamamamanta sasachakuyninchikkunaqa kaqllam, maypi kasqankurayku:<br \/>pachamamamanta yachaqkunapa contranpi hucha ruwasqanku utaq corporaciones<br \/>internacionales nisqakuna haykuchisqa kasqankurayku<br \/>Consumista y extractivista nisqa naturalezayuqmi. Kay frontera chimpapi harkakuyqa aswan<br \/>kallpatam qun rimanakuypaq hinaspa\/utaq kallpanchanapaq kamachikuykunata, pachamama<br \/>waqaychaq, pacha justicia mastariq.<br \/>Organizacionkunawan yanapanakuymanta rimaspaqa, reparasunmanmi sinergia nisqaman<br \/>chayasqankuta, allin rimanakuypi kasqankurayku, chaymi chay crisis clim\u00e1tica nisqawan<br \/>maqanakuyta rakinakuspanku, pilar de apoyo hina riqsichikuyta atinku. Shinallatak Ecuador<br \/>mamallaktapak pachamama kuyuta sinchiyachishkamantami aliadokuna kan. Chay \u00f1awpaq<br \/>rimasqa ruwaykunapa hukllanakuyninmi, instituciones educativas nisqawan, organizaciones<br \/>internacionales nisqawan ima rimanakuykunata ruwanankupaq, chaykunam, huk hinamanta,<br \/>kiti hapi tanteaykuna nisqapi influenciayta atirqaku.<br \/>Llapanpiqa, pluralista atiy kasqanmantam sutichachwan. Mingas por el Mar hu\u00f1usqa sapa<br \/>kuti yanapanakuypi kachkan educaci\u00f3n, promulgaci\u00f3n hinaspa pol\u00edticas y defensa nisqakuna<br \/>ruwaypi, chaynapi pl\u00e1sticos nisqamanta huk kutillapi kamachikuy huntasqa hinaspa<br \/>materializasqa kananpaq. Atiyka sapanka runakunapi, tantanakuykunapimi kan, chay<br \/>ruraykunapi, mana jerarqu\u00eda shinallatak ashtawan yanapana yuyaymanta.<br \/>Kunanqa, acci\u00f3n contra el cambio clim\u00e1tico nisqa, huk forma de resistencia civil nisqa,<br \/>imaraykuchus huk modelo de producci\u00f3n nisqawanmi tupachkanchik, chaymi naturalezata,<br \/>recursonkunatapas sinchita chinkachin, chaymi llaqtakunata, sociedadkunatapas afectan,<br \/>achka runakunapa mikuyninta kallpanchaspa, territorionkuman yaykuspan. Huk sistema<br \/>extractivista, hatun consecuenciakunata saqiq. Chay hatun runakuna responsables nisqakunan<br \/>rikuchirqanku mana pachamamawan kuskachakusqankuta, imayna ruruchiyninkumanta.<br \/>Musuq pacha qhawariykunata sistemaman apamuna. Ayllu hina kawsakuyta atiymi<br \/>maqanakuypiqa aswan allinqa. Ayllupiqa, achka estrategiakunam llamkanku, yapaspa<br \/>compromisowan disciplinawan, chaymi runakunapi kaq atiyta takyachin, chaymi chiqap<br \/>tikraykunata paqarichiyta atinman justicia clim\u00e1tica nisqaman chayanapaq.<br \/>Karu \u00f1anmi. Mingas por el Mar hina llamkaykunamantam, llapallanchik allin chaskisqa<br \/>kanchik harkakunaykupaq, yanapanakunaykupaq hinaspa yachanaykupaq. \u00d1awpaq kaq<br \/>ruwaykuna, bases nisqakunan kan, chaymi hamuq pachakunapi llaqta hina, sapan runakuna<br \/>hina tapukusunman, imatapas ruwasunman, hinallataq reqsisunman pikunachus aswantaqa<br \/>pachamama sasachakuymanta, usqhaylla puririsqanmanta ima huchayoq kaqkunata. Chayqa<br \/>maqanakuymi, Estado hinallataq corporaciones internacionales nisqakunaq contaminante,<br \/>extractivista nisqa ruwayninkuwan, imaymana qolqe intereses nisqakunaq ruwayninkunawan<br \/>harkakuq.<br \/>Pachamama allinyachinapaq maqanakuyqa playakunamantam ruwakun, chaymi ming<br \/>nisqawan equipopi llamkaypa significadonta wi\u00f1aypaq kawsachinku.<br \/>9 punchaw diciembre killapi 2023 watapi lluqsisqa qillqasqa<br \/>Qillqaqmanta<br \/>Payqa achka simiyuq gradoyuqmi, Negocios y Relaciones Internacionales nisqapi. Kunanqa<br \/>Ecuador mamallaktapi Change.org tantanakuy tantanakuypimi kan, shinallatak energ\u00eda<br \/>transicionesmanta diplomata yachakuchkan. Payqa ch\u2019aqway allichaymanta, runaq<br \/>allaukankunamantawan tupaq temakunapin interesakun<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Traducido por <strong>ISHYAUNA NINA<\/strong> <strong>USHIGUA CISNEROS<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mingas por el Mar nisqap mana maqanakuywan hark&#8217;akuynin Tailandia Rubio Silva Kawsachkanchikmi huk pacha globalizada nisqapi, chaymi apamurqa allin ruwaykunata,\u00a0mana allinkunatapas. Kay qillqasqapiqa allin kaqkunamantam rimarisunchik, imaymanacausakunawan tinkisqa kay yuyaymanta qallarispa. Chaywanmi mana maqanakuywanharkakunanchispaq kuska ruwananchispaq hukkuna hukkunawan tupachisqa hinasientekunchis. Comunitario nisqa yuyayqa activismo ruwaspaqa resaltananchismi, chaymiinvitawanchis kikin maqanakuypi yanapanakunanchispaq. Sapa kuti ruwayqa ancha allinmi,musuq <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2255,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[26,20],"tags":[144,41],"class_list":["post-2254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-defensa-ambiental","category-varios-es","tag-ambiente","tag-noviolencia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2254"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2259,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254\/revisions\/2259"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/flacso.edu.ec\/accionnoviolenta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}